𝗜𝗟𝗢𝗜𝗟𝗢 𝗖𝗜𝗧𝗬 — Gin-athag sang isa ka eksperto sa layi ang katungdanan kag importansya sang Alternative dispute resolution (ADR) sa isa ka sirkumstansya nga ginapatung-an sang duha ukon masobra nga mga partido.
Sa interview sang Bombo Radyo kay Atty. Joenar Pueblo, political law professor sa University of San Agustin, iya ginpahayag nga ang Alternative dispute resolution ang isa ka alternatibo nga paghusay sang indi pag-intindighanay kag isa ka proseso sa diin, ang isa ka neutral nga ikatlo nga partido—isa ka manugpatunga—nagabulig sa mga partido nga nadalahig sa isa ka pagbinaisay nga mag-ugyon.
Suno kay Pueblo, may duha ka sahi sang alternative dispute resolution, ini amo ang mediation kag arbitration.
Ginpahayag man sini nga ang mediation ang isa ka neutral nga ikatlo nga partido nga nagatinguha sa pagbulig sa mga partido nga makalab-ot sa isa ka paghilisugot ukon consensus sa ila kaugalingon.
Samtang, ang arbitration ang isa pa ka panguna nga porma sang alternatibo nga paghusay sang isa ka kaso, isa ka neutral third party nga nagaserbe nga isa ka hukom nga responsable sa paghusay sang indi pag-intindihanay.
Ang arbitrator naman ang nagapamati samtang ang tagsa ka bahin nagapaathag sang ila kaso, nagapresentar sang nagakaigo nga ebidensya, kag nagahatag sang isa ka nagabugkos nga desisyon.
Nahibaluan nga ang mga wala naga-intindihanay mahimo mag-negosyar sang halos bisan ano nga aspeto sang mga pagsulundan sa arbitrasyon, lakip na kon bala ang mga abogado magatambong kag kon ano nga mga talaksan sang ebidensya ang gamiton.
Ang mga manughusay man ang nagahatag sang mga desisyon nga sa masami kompidensyal kag indi mahimo ma-apelar.
