Ginlaragway ni Philippine Water Works Association (PWWA) Director Ma. Socorro Ester Paluga ang tatlo ka daku nga risgo nga ginaatubang sang mga water service provider sa pungsod.
Ini bangud indi lamang lokal nga problema sang Iloilo kundi nagakinahanglan sang nagahugpong nga akto sang bilog nga Pilipinas ang water security.
“Our contexts are variable, but ultimately, what is clear is our mandate to deliver water to every community and every Filipino— not only for today, but for the future,” pahayag ni Paluga.
Tatlo ka daku nga krisis nga ginapangatubang sang water providers subong:
Una, kulang nga pondo para sa imprastraktura rason nga padayon nga nagadaku ang kinahanglanon pero pigado ang financing.
Kinahanglan man suno sa iya ang sustainable financing, maayo nga investment planning, kag water utility partner nga masaligan.
Ikaduha, ang Non-Revenue Water (NRW) nga suno kay Paluga, national concern na ini bangud halos tanan nga water utilities sa idalom sang Local Water Utilities Administration (LWUA), 50 anyos na ang edad – tigulang na ang tubo kag damo na ang tagas.
“A water-secure future is a priority for every water service provider. We must build systems that can sustain reliable, efficient, and financially viable services,” dugang pa ni Paluga.
Apang ang solusyon diri amo ang water balance, district metering, leak detection, pressure management, kag madasig nga pagrepair.
Ikatatlo, amo ang pangabuhi sa AI era nga tion na nga mag-modernize kag dapat may ara sang electronic billing, digital payment, kag integrated system para transparent kag indi na manual ang tanan— para madasig ang serbisyo kag maghugot ang pagsalig sang tawo.
Gindayaw man ni Paluga ang framework nga gin-presentar ni Institute of Contemporary Economics Executive Director Joseph “Bonnie” Ladrido kag sang Iloilo Provincial Government ang ila Water Security Plan kag El Niño Action Plan: MEASURE, BENCHMARK, DIAGNOSE, PRIORITIZE, INTERVENE, kag MEASURE again.
Ginpabugal man ni Paluga nga suportado nila ang inisyatibo sang Western Visayas nga mangin modelo sa water security sa bilog nga pungsod, kag gin-agda ang tanan nga water districts nga indi mag-isahanon kundi magbinuligay.
Text by: Bombo Cyrene A. Nasis
