Ginalaragway sang madamo nga mga eksperto nga isa ka escalation sang gyera sa Middle East ang bag-o lang natabo nga pag-atake sang Estados Unidos sang Amerika sa Kharg Island sa Iran.
Sa mismo tinaga ni US President Donald Trump, gintawag ang amo nga isla nga “crown jewel” sang Iran nga patimaan kun ano ini ka-importante para sa Tehran.
Nahamtang ini nga isla sa northern end sang Gulf nga malapit sa syudad sang Bushehr. Ini nga five-mile-long coral island sa Persian Gulf ang makit-an 27 milya halin sa mainland.
Gin-establisar ini anay sang US oil conglomerate nga Amoco kag gin-angkon sang Iran sang 1979 revolution.
Tipikal nga 1.3m tubtub 1.6m barrels sang langis kada adlaw ang nagaagi sa Kharg sandig sa investment bank nga JP Morgan. Sang gin-antisipar na ang gyera, may dugang nga 18m barrels nga gintago sa Kharg bilang backup.
Halos 90% sang oil exports sang Iran ang nagaagi sa sini nga isla. Ginakarga ang krudo sa mga tanker kag sunod nga i-diretso sa Gulf, sa Strait of Hormuz, kag sa mga merkado nga makalab-ot pa pati sa China.
Ginakabig ini nga isla bilang “most sensitive economic target.”
Duha ka semana ang ginlawig sang gyera sa Middle East antes nagdesisyon ang US nga tandugon ang amo nga export terminal, apang suno kay Trump, gin-una anay nila ang “military targets” kag wala anay gintandog ang oil infrastructure. Pananglitan indi magpati ang Iran nga buksan sini ang Strait of Hormuz nga alagyan man sang daku nga suplay sang langis, nagpaandam ang US nga bombahan na nila ang oil facilities sang Kharg.
MAS MAGATIMBUOK ANG PRESYO SANG GATONG
Nagpaandam ang mga eksperto nga kun bombahan ang amo nga site, mas magatimbuok pa gid ang presyo sang produktong petrolyo.
“We may see the $120 a barrel price we saw on Monday heading to the $150 if Kharg were attacked,” suno sa energy policy, geopolitics and foreign affairs specialist nga si Neil Quilliam sa interview sa Chatham House thinktank nga na-publish sa report sang British daily newspaper nga The Guardian. “It’s too vital for global energy markets”.
Pananglitan direkta nga iguon ang oil structures sang isla, buot silingon, mauntat ang crude exports sang Iran kag magasunod ang ginalantaw “severe retaliation” sang Tehran.
“A direct strike would immediately halt the bulk of Iran’s crude exports, likely triggering severe retaliation in the Strait of Hormuz or against regional energy infrastructure,” suno pa sa JP Morgan.
Indi basta-basta ang Iran sa oil production bangud ikatatlo ini nga largest producer sa Organization of the Petroleum Exporting Countries kun sa diin nagahalin ang 4.5% sang global oil supplies.
May output ini nga 3.3 million barrels per day sang krudo, magluwas pa sa 1.3 million bpd sang condensate kag iban pa nga liquids.
Mangin sang 1979 Iran hostage crisis, sang nagdagdag sang sanctions si U.S. President Jimmy Carter sa Iran apang wala nila gintandog ang amo nga isla.
Sang 1980s, kadungan sang Iran-Iraq Tanker War, ang successor ni Carter nga si Ronald Reagan ang naghatag sang prayoridad sa paghatag sang proteksyon sa mga barko. Ginpang-igu sang US sang amo nga tion ang Iranian vessels kag missile batteries apang wala man gintandog ang Kharg.
“Although Iraqi forces struck some terminals and tankers during the eight-year war, Kharg remained largely operational and damage was typically repaired quickly, demonstrating that disabling it would require sustained, large-scale attacks,” suno pa sa report sang JP Morgan.
PAANDAM NI TRUMP
Sa statement ni Trump, ginbutang sini nga kondisyon ang Strait of Hormuz kun dayunon bala sini ang pag-atake sa oil facilities sa Kharg.
Suno sa presidente: “Our Weapons are the most powerful and sophisticated that the World has ever known but, for reasons of decency, I have chosen NOT to wipe out the Oil Infrastructure on the Island. However, should Iran, or anyone else, do anything to interfere with the Free and Safe Passage of Ships through the Strait of Hormuz, I will immediately reconsider this decision.”
Una na nga nagpahayag si newly-installed Iranian Supreme Leader Mojtaba Khamenei nga indi sini gihapon pagbuksan ang Strait of Hormuz. Ini nga alagyan sang mga barko amo ang ginagamit sang Iran nga paagi agud nga ma-pressure ang ila nga mga kasumpong.
Sa statement ni Trump, ginsiling sini nga wala sang ikasarang ang Tehran nga magdepensa kun atakehon sila sang US, kag wala man ini sang abilidad nga magpamahog sa Estados Unidos.
“During my First Term, and currently, I rebuilt our Military into the Most Lethal, Powerful, and Effective Force, by far, anywhere in the World. Iran has NO ability to defend anything that we want to attack. There is nothing they can do about it! Iran will NEVER have a nuclear weapon, nor will it have the ability to threaten the United States of America, the Middle East or, for that matter, the World! Iran’s Military, and all others involved with this Terrorist Regime, would be wise to lay down their arms, and save what’s left of their country, which isn’t much! Thank you for your attention to this matter,” pahayag pa sang US President.#
