Ginpanugyanan ni anay Senate President Juan Enrile si Presidente Rodrigo Duterte nga mangin mainabyanon sa China sa pagresolba sang issue sa West Philippine Sea.
Suno kay Enrile, ang issue ang nangin problema na humalin pa sang tyempo ni the late President Ferdinand Marcos, sa diin siya ang nagserbe bilang Defense chief apang sang amo nga tion, makabig pa niya nga mahina ang China.
Sa subong, ang People’s Liberation Army Navy na ang ika-duha sa pinakadako nga grupo sang militar pagkatapos sang Estados Unidos.
Pahayag ni Enrile, kapin 80 porsiento sang pagkaon kag enerhiya nga kinahanglan sang China ang nagalabay sa West Philippine Sea amo man ang mga imports sang Japan, South Korea kag Taiwan.
Kun indi maghangpanay ang Pilipinas kag China, madalahig ang interes sang mga Filipino, ang ekonomiya kag amo man ang seguridad sang pungsod.
Santu sa 2020 annual report sang US defense department sa Congress may kaangtanan sa Chinese military power, may yara sang 360 ka mga barko kag submarines ang China lakip na ang masobra 130 major surface combatants, samtang ang US Navy naman ang may yara sang 297 ka mga barko.
Apang base sa Centre for International Maritime Security, ang 4.6 million total tonnes sang US Navy amo sa gihapon ang makabig nga world’s most powerful blue-water navy, samtang ang People’s Liberation Army Navy ang may yara lang sang 2 million tonnes sang 2019.
Gani panugyan ni Enrile kay Duterte, indi dapat magsalig ang pungsod sa iya nga kaalyado apisar sila pa ang pinakamabaskog nga pwersa sa planeta bangud madamo man sila sang problema sa ila nga pungsod.
Nagpaandam pa si Duterte nga iya kanselahon ang kasugtanan sa militar sa Estados Unidos — ang naga-isahanon nga kaalyado sang Pilipinas.
Samtang sabat naman sang Presidente, iya na lang pabay-an ang mga ginahambal sang mga kritiko batuk sa iya kag tungdan na lang ang iya nga responsibilidad bilang presidente sang pungsod.
Suno sa iya, pagkatapos niya nga ma-istorya si Enrile, nangin “irrelevant” na ang mga kritiko para sa iya.
Ginpahayag man ni Enrile nga indi mabuligan sang Estados Unidos ang Pilipinas sa tion nga atakehon sang China ang pwersa sang pungsod sa West Philippine Sea.
Una naman nga ginpahayag ni US State Department Spokesman Ned Price nga obligasyon nila nga buligan ang pungsod bangud sa Mutual Defense Treaty sang duha ka mga pungsod.
Samtang, gintawag naman ni Duterte si Enrile bilang “one of the best minds of our generation” kag “the most authoritative Senate president.”
Nagpabor naman ang tanan nga mga pahayag ni Enrile kay Duterte sang gin-usisa siya sang presidente sa ila indi pag-intindihanay ni former senator Antonio Trillanes IV.
Ginpahayag ni Enrile nga si Trillanes ang nagserbe nga backchannel negotiator ni anay Presidente Benigno Aquino III sa China sa 2012 Scarborough Shoal standoff
Samtang, yari naman pamatian ang sabtanay nanday Sen. Enrile kag Trillanes sa 2012 Senate session.
Diri kag nagwalk out si Trillanes matapos gingisa ni Enrile bangud sa iya rolyo sa backchannel talks.
