MANILA – Gintudlo ni Presidente Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang climate change kag basura bilang gintunaan sang mabaskog nga pagbaha sang Miyerkules nga dala sang mabaskog nga pag-ulan sang Habagat (Southwest Monsoon) nga gin-enhance sang tropical cyclone Carina.
Sa iya pahayag pagkatapos sang iya ocular inspection sa mga apektado nga lugar sa Metro Manila, ginsambit man ni Marcos ang naguba nga navigation gate nga nabungguan sang barko sa Navotas.
Sang Lunes lang, si Marcos nagsiling sa iya ikatlo nga State of the Nation Address nga kapin sa 5,000 ka mga proyekto sa pagkontrol sang baha ang natapos.
Ang chief executive ang nagsiling man nga may yara sang mas madamo nga pagkontrol sa baha karon apang may yara sang pagbag-o sang klima nga suno sa iya, epekto sang climate change.
Dugang pa, ginpahayag man ni Marcos nga ang indi nagakaigo nga paghaboy sang basura ang nagresulta man sa madalom nga tubig baha sa tion sang mabaskog nga ulan.
Nagalaum man ini nga makatuon ang mga tawo, nga indi lang pag-ihaboy ang ila mga basura kay makatuga sang pagkabara sang mga pumps, rason nga indi ini epektibo kon gabaha.
Kasunod sang Super Typhoon Carina, pila ka mga senador ang nag-igo sa implementasyon sang flood control projects nga suno sa ila gin-alokar sang ginatos ka bilyon sa idalum sang national budget kada tuig.
Ginkwestyon man ni Senate President Francis “Chiz” Escudero ang pagka-epektibo sang mga tikang sa pagkontrol sang baha kag ang paggamit sang tuigan nga badyet nga gin-alokar para sa sini nga mga proyekto.
Suno kay Escudero, mga P255 bilyon ang gin-alokar para sa mga proyekto sa pagkontrol sang baha sang DPWH sa P5.768-trilyon nga pungsodnon nga badyet para sa 2024, nga iya gintawag sang una nga disproportionately large kon ipaanggid sa iban nga kritikal nga sektor.
Dugang ni Escudero, ang Senate public works committee, nga ginapangunahan ni Senador Ramon “Bong” Revilla Jr., magapatigayon sang isa ka imbestigasyon agud matumod ang mga rason sa likod sang maathag nga pagkawalay epekto sang mga proyekto sa pagkontrol sang baha apisar sang daku nga pondo.
Ang ini nga pagpangusisa, siling ni Escudero, nagatuyo sa pagtul-id sang karon nga kahimtangan sang mga sistema sa pagkontrol sang baha kag paghimo sang mga solusyon nga mahimo solusyon agud masiguro nga ang daku nga mga budget sa sini nga mga proyekto nagahatag sang ginatuyo nga mga resulta nga nagaamlig sa mga komunidad gikan sa pagbaha kag nagapahaganhagan sang epekto sang malain nga mga hitabo sa panahon.
Gindumdom sini nga sa deliberasyon sang budget sang nagligad nga tuig, ang P255 billion nga badyet para sa flood control ang mas malayo nga nagsobra sa mga alokasyon para sa irigasyon nga yara sa P31 billion, ang pagtukod sang bag-o nga mga ospital, kag bisan ang capital outlay budgets sang Department of Agriculture sa P40.13 billion , kag ang Department of Health sa P24.57 billion.
Gintudlo man sini sang nagligad nga tuig nga ang flood control budget mas taas pa sa ginaproponer nga budget sang bug-os nga mga departamento, lakip na ang Department of National Defense sa P232.2 billion kag ang Department of Social Welfare and Development sa P209.9 billion.
Si Escudero nagsiling nga Sa Metro Manila nga yara na sa idalom sang state of calamity kag ang gobyerno karon nagatrabaho sa pag-atubang sang kahalitan nga gintuga sang Bagyo Carina.
Gintumod man sini nga dapat tinguhaan nga mahibaluan kon ngaa—kapin sa isa ka dekada pagkatapos sang Bagyo Ondoy—ang malala, tuman nga pagbaha, ang padayon nga nagahalit sa kapital sang pungsod.
