Nagkalain-lain nga mga proseso ang pagbinotohay sa tion sang eleksyon sa tagsa ka mga states sa Estados Unidos .
Sa programa Dura Lex Sed Lex, ginpahayag ni Atty. Joenar Pueblo nga ang layi sang isa ka state ang indi kaangay sa layi sang isa pa ka lugar ilabi na kun eleksyon ang pagahambalan.
May yara sang duha ka sahi sang eleksyon sa Estados Unidos — ini ang Primaries kag Caucuses.
Sa primary process, ang mga voters ang nagaboto sa polling place; ang voter ang nagapili sang ila kandidato nga luyag nila nga irepresenta sila sa general election kag sin-o man ang may madamo nga boto amo ang madaog sa ila nga lugar.
Sa liwat, ang primary system sang kada estado ang indi magkapareho.
Kun proseso naman sa caucus ang istoryahan, nagatipon ang mga manug-boto sa isa ka lugar agud nga ma istoryahan kun sin-o ang ila nga botohon.
Suno kay Atty. Pueblo, indi buot silingon nga kun sin-o ang may pinakamataas nga boto “by popular votes” amo ang nagadaog bangud may yara mismo sang ginatawag nga “electoral college”.
Sa actual voting sa Nobyembre 3, kun magdaog ang kandidato nga ginpili sang isa ka state, makakuha ini sang elector.
Sa Estados Unidos may yara sang kabug-usan nga 538 electors sa diin 270 diri ang kinahanglan agud nga magdaog sa eleksyon.
Ang California amo ang pinakadako nga state ang may 55 electors.
Pahayag ni Atty. Pueblo, Disyembre pa nagatapos ang eleksyon sa Estados Unidos bangud ini ang tion nga nagaboto ang mga electors sa electoral college.
Samtang may mga states nga markado na bilang Democratic ukon Republican.
Kun ang isa ka state ang ginakabig nga Democtratic, ang makuha nga elector ang ginatunga sa Republican sa 70/30.
Apang kun sa Republican state, iya tanan nga elector buot silingon “winner takes all” — gani madamo ang nagasiling nga “very beneficial” ang electoral system sa mga Republican.
Ang ginatawag naman nga swing state amo ang mga estado nga mahimo magbaylo sang ila nga boto — sa democrat man ukon republican.
May yara sang siyam ka mga swing states nga ginatutukan subong bangud dako ang ila electoral votes.
Kun mahibaluan na ang nagdaog sa eleksyon, Enero sa masunod nga tuig patigayunon ang inauguration.
