Nagdeklarar sang national HIV crisis ang Fiji bangud padayon nga nagasaka ang kaso sang amo nga balatian.

Suno sa mga awtoridad, nakarekord ang pungsod sang 2,016 ka bag-o nga kaso sang human immunodeficiency virus sang 2025 ukon 16 ka beses nga mas mataas ipaanggid sa mga kaso nga napagkit sang 2019.

Gina-estimate sang gobyerno nga isa sa kada 60 ka adults sa nasyon ang may ginasuprer nga HIV ipaanggid sa isa sa kada 167 ka adults lima ka tuig ang nagligad.

Dugang pa diri, duha sa kada 100 ka nagabusong nga babaye ang nagadala sang virus, kag sa 59 ka mga lapsag nga nabun-ag nga may HIV sang 2025, nagdangat sa 18 ang napatay antes pa man ang ila nga first birthday.

Suno kay Health Minister Atonio Lalabalavu, ginakilala sang deklarasyon ang kabug-aton sang HIV epidemic kag nagakinahanglan ini sang gilayon kag coordinated nga sabat sang gobyerno.

“I am formally declaring a national HIV emergency in Fiji,” suno sa Health Minister. “This decision recognizes the seriousness of the epidemic and the urgent, coordinated response our country now needs.”

Suno sa Fiji government, pasangkaron sini ang HIV testing, prevention services, mga programa para mapanubo sang risgo sa mga nagagamit sang droga paagi sa injection, kag libre nga treatment para sa mga may HIV.

Nakabaton man ang nasyon sang external support halin sa Australia, New Zealand, India, Global Fund, kag sa United Nations.

Suno sa UNAIDS, sobra sa katunga sang mga kaso sang HIV nga may nahibaluan nga paagi sang transmission ang may kaangtanan sa sexual transmission, samtang masobra 42 porsyento ang may kaangtanan sa paggamit sang droga paagi sa injection.

Gin-abi-abi man sang ahensya ang plano sang Fiji nga magpatuman sang needle kag syringe program, kag nagsiling nga may kahigayunan pa ang nasyon nga mapauswag ang pag-atubang sini nga epidemic.

“Fiji still has an opportunity to change the course of this epidemic,” suno kay Eamonn Murphy, UNAIDS director for regions lakip na sa Asia and the Pacific.

“Stronger cooperation across the Pacific and sustained international solidarity can reinforce the national effort and help accelerate action,” dugang sini sa iya statement.#