Gindumilian na sang Commission on Elections (Comelec) en banc ang substitution sang mga kandidato pagkatapos sang katapusan nga adlaw sang pag-file sang certificates of candidacy(COC) kun ang rason sang sini nga substitution amo ang withdrawal ukon pag-atras sang kandidato.

Suno kay Comelec chairman George Garcia, unanimous ang desisyon sang en banc sa sini nga tikang nga siya mismo ang nag-propose.

“Unanimous po, pumayag ang ating Commission En Banc sa naging proposal ng inyong lingkod na wala nang substitution after ng last day ng filing ng candidacy, which is October 8 [2024], kung ang ground ay withdrawal ng candidacy,” suno kay Garcia.

Nahibaluan nga ang schedule para sa filing sang COC para sa May 2025 midterm polls amo ang Oktubre 1-8.

“Substitution is supposed to be allowed until November 15. Now, there is no November 15 deadline to speak of. Ito po ay para hindi nalilinlang ang sambayanan,” pahayag pa sang opisyal.

Apang gin-athag man sini nga pwede sa gihapon ang substitution pagkatapos sang COC filing kun halimbawa, napatay ang kandidato ukon na-disqualify. Pananglitan amo sini ang mga kaso, nagakadapat nga ang substitute ang ka-apelyido sang nauna nga kandidato ukon dapat nga pareho ang political party.

Ginplastar ni Garcia nga kun pasugtan pa nila ang substitutes para sa mga naga-withdraw nga kandidato, nagakasablag ang preparasyon sang Comelec. Una man sini ginpahayag nga bangud sa sini nga mga kaso, nagalibog na ang ulo sang mga tawo kaangot sa ila nga mga ginaboto.

Ang pinakamatandaan nga halimbawa diri amo si anay Davao City Mayor Rodrigo Duterte sang November 2015 nga amo ang nag-substitute para sa anay presidential candidate sang PDP-Laban nga si Martin Diño sang 2016 elections. Sang nagdalagan si Duterte sa pagka-presidente, nag-substitute naman ang iya anak nga si Sara Duterte sa iya nauna nga posisyon kag amo ang nagpadalagan sa pagka-alkalde sa amo nga syudad.

Sang 2021 naman, nag-file man sang COC si Sara sa pagka-bise presidente bilang substitute sa iya anay Lakas-CMD party-mate nga si Lyle Uy. #