Gin-athag ni President Ferdinand Marcos, Jr. nga mangayo na ini sang bulig sang Estados Unidos sang Amerika kun may Pilipino nga mapatay sa atake sa West Philippine Sea.
Sabat ini ni Marcos sang ginpamangkot kun gamiton bala ang Mutual Defense Treaty sa tunga sang Pilipinas kag Amerika sa tunga sang padayon nga pagpang-harass sang China sa mga Pinoy kag mga barko sang nasyon sa amo nga teritoryo.
Suno kay Marcos, naplastar na sang maayo ni US Defense Secretary Lloyd Austin nga pananglitan may Filipino serviceman nga mapatay bangud sa atake sang iban nga nasyon, gamiton na ang ginatumod nga treaty.
Si Marcos kag Austin ang nagkit-anay sa Pentagon sang nagligad nga semana kasunod sang trilateral summit nanday Marcos, US President Joe Biden, kag Japanese Prime Minister Fumio Kishida.
“As long as they have actually caused casualties, and it has killed the serviceman… whatever their designation are, whether they’re merchant, marine or Coast Guard or actual grey vessels or Navy vessels, it does not matter. That is an attack to the Philippines by a foreign power” suno kay Marcos.
Matandaan nga sa trilateral summit sa Washington sang nagligad nga semana, ginpasalig man ni Biden nga mahimo magamit ang treaty kun may matabo nga pagpang-atake sa barko, aircraft, ukon pwersa-militar sang Pilipinas sa West Philippine Sea.
Ini nga treaty — nga ginpirmahan sang Pilipinas kag Amerika sang 1951 — ang isa ka defense pact nga nagasaad nga mahimo makabuligay ang duha ka nasyon sa depensa kun may mga pagpang-atake nga matabo.
Sa idalom sang Article IV, nakasaad nga ginakabig sang Pilipinas kag US ang anuman nga armado nga pagpang-atake sa Pacific area sa bisan sin-o sa ila nga delikado na para sa kalinong kag safety sang nasyon.
Sa idalom sang Article V, natumod man nga covered sang treaty ang armado nga pagpang-atake sa metropolitan territory sang Pilipinas man ukon Amerika, ukon ang island territories sa idalom sang ila hurisdiksyon sa Pacific Ocean, ukon ang pagpang-atake sa armed forces, public vessels, ukon aircraft sa Pacific.
Una naman nga nagsabat ang China nga wala sila nalingkang kag indi magbag-o ang ila panindugan sa West Philippine Sea apisar nga may defense pact ang US kag ang Pilipinas.
Gina-insister sang Beijing nga ang Amerika ang indi partido sa isyu sa West Philippine Sea kag wala ini sa posisyon agud nga magpanghilabot sa isyu sa tunga sang China kag Pilipinas.#
