Liwat nga ginlaslasan ni Msgr. Meliton Oso ang nakit-an nga mga iregularidad sa Senate finance committee hearing sa ginaproponer nga budget sang Department of Agriculture (DA) para sa 2027.
Sa sermon ni Msgr. Oso, director sang Jaro Archdiocesan Social Action Center, ginplastar sini ang nakit-an sang People’s Budget Coalition (PBC) partikular na ang mga gina-alegar nga red flags sa farm-to-market kag irrigation projects nga ginapahayag nga ginsal-ot sang Kamara.
Ginsiling sang civil society group nga sang gin-usisa ang grid coordinates sang amo nga mga proyekto sa bersyon nga ginpalusot sang Kamara, nagagwa nga sa dagat ukon malapit na sa iban nga pungsod tukuron ang karsada.
Ang ginhalimbawa amo ang P23-million nga farm-to-market road project sa Nueva Ecija nga may coordinates nga yara sa dagat malapit sa Philippine Rise ukon Benham Rise.
Ang isa naman ka proyekto nga dapat yara sa Cebu, nagpakita naman nga yara sa Celebes Sea malapit sa Indonesia; samtang may isa man ka P55 million nga balor sang farm-to-market road nga dapat yara sa Quezon apang yara sa kadagatan nga malapit na sa Brunei.
Ginsaway man sang coalition ang tuman ka mahal nga gasto para sa proyekto, kun sa diin ginhalimbawa nga ang standard nga balor sang farm-to-market road kada kilometro ang yara lamang sa P15 million; apang sa pila ka mga proyekto sa idalom sang budget bill sa Kamara, nakabutang nga P6 million tubtub sa P19 million ang balor kada metro.
Ginsulit ni Msgr. Oso nga dapat bantayan gid sang mga pumuluyo kun sa diin nagakadto ang ila ginabayad nga buwis ilabi na nga padayon pa subong ang deliberasyon sa 2027 national budget.
PEOPLE’S INITIAVE PARA SA GENUINE ANTI-POLITICAL DYNASTY LAW
Agud matapna ang kurapsyon sa pungsod, liwat nga ginpanawagan ni Msgr. Oso sa publiko nga mag-upod sa Dapat Isa Lang Movement para sa People’s Initiative.
Ini nga tikang ang nagatuyo nga makahimo sang isa ka maayo nga layi agud nga balabagan ang dinastiya sa pulitika sa pungsod agud nga mahagan-hagan ang kurapsyon nga nagakatabo.
Sa idalom sang proseso sang People’s Initiative, kinahanglan makatipon ang proponents sang pirma sang indi magnubo sa 10 porsyento sang rehistrado nga mga botante sa bilog nga pungsod.
Katumbas ini sang 6.9 million ka mga botante kag kinahanglan nga may yara man sang indi magnubo sa tres porsyento nga pirma halin sa kada legislative district.
Pagkatapos matipon ang mga pirma, i-file ang petisyon sa Commission on Elections (Comelec) nga amo ang maga-verify kun authentic bala ang mga pirma. Ang Comelec man ang magalantaw kun nahangpan sang mga nagpirma ang proposal.
Kun matapos na ini, magapatigayon ang poll body sang nationwide referendum kun sa diin ang mga botante ang magadesisyon kun aprubahan ukon isikway ang ginaduso nga tikang.
Suno sa Dapat Isa Lang movement, nangin kinahanglanon ang People’s Initiative bangud napaslawan ang Kongreso nga magpasar sang maayo nga hagna batok sa political dynasty halos apat na ka dekada pagkatapos ginmandu ini sang 1987 Constitution.
