Naghatag sang rekomendasyon ang Mines and Geosciences Bureau (MGB) Region VI matapos ang ginpatigayon nga assessment sa Northern Iloilo kun sa diin nalubog gid sa tubig-baha ang halos tanan nga mga banwa sang naglaslas ang Bagyo Agaton.

Tatlo ka team sang MGB Western Visayas ang nagpadulong sa Northern Iloilo agud nga mag-check sang halit kag mag-assess sa inagyan sang baha kag landslides kag sa mga rason kun ngaa lapnagon na ang pagbaha.

(Drone Shot: LGU Lemery via MGB Region 6)

Sa interview sang Bombo Radyo kay Mae Magarzo, chief geologist sang MGB Region VI, iya ginpahayag nga matapos nakit-an ang gintuga nga halit, yari ang mga panugyan sang MGB:

  1. Dapat nga may yara sang ordinansa ang banwa agud nga ma-regulate ang pagtanum sang mais sa mga kabukiran.

Suno kay Magarzo, may yara gid sang mga bukid nga natabunan na sang mga pananum nga mais kag wala na sang sarang makahawid sa duta rason nga nagakatiphag kun magdamol ang bubo sang ulan.

Importante suno sa chief geologist nga matun-an kun sa diin lang nga slope ang dapat nga tamnan sang mais.

  1. Dapat nga mag-invest sa bastante nga drainage system.

Suno kay Magarzo, kun gamay lang ang tamburong, wala sang agyan ang tubig-baha kun magsige-sige ang pag-ulan.

Dapat man nga i-check suno kay Magarzo kun ano na kakitid ang mga kanal kag river channel.

Kun tuman na ka kitid, mas maayo nga palaparon.

  1. Dapat nga tinluan na ang mga suba agud nga may free flow ang tubig.

Ini bangud suno kay Magarzo, nagtinir na sa mga suba kag sa mga river channel ang mga materyal nga dala sang pagtiphag sang duta kag sige-sige nga pagbaha.

  1. Dapat nga may i-set nga restrictions kun sa diin dapat nga ipatindog ang mga balay sang mga pumuluyo.
  2. Kun may natabo na nga landslide sa isa ka particular area, dapat na nga i-relocate ang nagapuyo nga pamilya.

Suno kay Magarzo, kun nakaagi na nga natiphag ang duta sa isa ka area, posible nga masulit ini kun magpadayon ang pag-ulan ukon kun may matabo nga bagyo. ##