ILOILO CITY – Nagakadapat nga pabay-an lamang sang International Criminal Court ang Pilipinas nga resolbahon ang isyu sa drug war ni anay Presidente Rodrigo Duterte sa idalom sang well-functioning justice system nga mahimo nga mapasabat ang sin-o man nga dapat manabat suno sa opisyal sang Department of Justice.
Ini ang kasunod sang pagpahanugot sang International Criminal Court kay Special Prosecutor Karim Khan nga ibalik ang imbestigasyon sa gin-report nga pagpamatay sa drug war sang anay presidente.
Suno kay Justice Assistant Secretary Mico Clavano, wala gina-welcome sang Department of Justice ang desisyon nga pagpahanugot sa pagbalik sang imbestigasyon bangud nga ang Pilipinas ang may maayo nga justice system kag may ikasarang nga pasakaan sang kaso ang mga may kahilabtanan.
Sa idalom sang international law, pahayag ni Clavano, ang complementarity principle ang ginasunod.
Buot silingon, ang International Criminal Court ukon ang ano man nga international court ang mahimo lamang nga magpadulong sa isa ka pungsod nga wala sang kapasidad nga mag-imbestigar ukon wala sang plano nga magpatigayon sang imbestigasyon.
Suno pa kay Clavano, may yara na sang matuod nga imbestigasyon sa pagpamatay sang 2016 tubtob sang 2019 kag mangin sa katapusan nga bahin sang tuig 2022.
Dugang pa niya, nagkooperar ang Pilipinas sa the Hauge-based court halin pa sang una kag sang September 8, 2022, gin-report sang pungsod ang progreso sang imbestigasyon sa war on drugs sang Duterte administration kag nagpasa na sang mga dokumento, case records, kag investigative files apang para sa international court, kulang sa gihapon.
Ang rason nga indi pagpasugtan sang Pilipinas nga magpadulong sa pungsod ang international court kag magbulos sa judgment amo nga kinahanglan nga mahatagan sang proteksyon ang soberanya suno pa kay Clavano.
Sa maragtas naman sang International Criminal Court, ginpahayag niya nga ang mga pungsod nga gin-intrahan sini amo ang mga African countries kaangay sang Uganda, Congo, kag Sudan kun sa diin, wala sang well-functioning justice system kag naka-eksperyensya sang breakdown sa civil order.
Lakip pa sa rason amo nga sandig sa polisa ni President Ferdinand R. Marcos Jr., ang Pilipinas ang indi na member-state sang Rome Statute kag yara na sa gwa sang jurisdiction sang international court.
Nagpasalig naman ang justice department nga magapatigayon ini sang full-blown investigation sa war on drugs sang anay administrasyon kag maga-kolekta sang insakto nga mga ebidensya, magapangita sang witnesses kag sala-on sang maayo ang mga facts sang mga kaso.
Nahibaluan nga masobra sa 6, 000 nga mga indibidwal nga na-angut sa iligal nga droga ang napatay sa kontrobersyal nga war on drugs sang Duterte administration.
